The Characters in Iliad (ใครเป็นใครในอิเลียด)

เป็นความจริงสากลในโลกว่า เมื่อวรรณกรรมเรื่องใดก็ตามที่เล่าเรื่องสงครามระดับมหากาพย์ แน่นอนว่าตัวละครที่อยู่ในวรรณกรรมเรื่องนั้นๆย่อมมีจำนวนมากตามระดับสงครามไปด้วย ไม่ว่าจะเป็น สามก๊ก, มหาศึกชิงบัลลังก์ (Game of Thrones) หรือ สงครามและสันติภาพ (War and Peace) และเป็นเช่นเดียวกันกับมหากาพย์สงครามอิเลียดที่เต็มไปด้วยตัวละครหลากหลายต่างบทบาท

อันที่จริงเราก็สามารถจัดพวกเขาลงบนกระดานหมากรุกได้ไม่ยากนัก ด้วยสงครามครั้งนี้เป็นแค่การรบกันระหว่างฝ่ายกรีกหรือชาวอะเคียนส์ และฝ่ายโทรจันหรือชาวอิเลียม แต่ที่ซับซ้อนไปกว่านั้นคือ สงครามนี้ก็ยังเป็นสงครามระหว่างเทพเจ้าบนเขาโอลิมเปียด้วยเช่นกัน เพราะบรรดาทวยเทพต่างเลือกฝ่ายในสงครามคราวนี้ น้อยองค์นักที่จะวางตัวเป็นกลาง บางองค์ที่เปลี่ยนฝ่ายภายหลังก็มี

แม้ตัวละครจะมีมากจนจำได้ไม่หมด แต่ถ้ารู้ว่าใครเป็นใครรับรองว่าจะช่วยเพิ่มอรรถรสในการอ่านได้เยอะเลย

Triumphant Achilles: Achilles dragging the dead body of Hector in front of the gates of Troy. (Wikipedia)

 

ตัวละครหลักฝ่ายกรีกหรือชาวอาเคียนส์

1. อะคิลลีส (Achilles) แม่ทัพคนสำคัญของฝ่ายกรีก เล่ากันว่าเป็นนักรบที่แข็งแกร่งที่สุด ได้รับการชุบตัวให้เป็นอมตะที่แม่น้ำสติกซ์ยกเว้นบริเวณข้อเท้า อาจเรียกได้ว่าอะคิลลีสเป็นตัวละครสำคัญในการพลิกผันสถานการณ์การรบของสงครามก็ว่าได้

2. เพโทรคัส (Patroclus) มิตรตายสหายรักของอะคิลลีส เป็นตัวแปรสำคัญทำให้อะคิลลิสตัดสินใจออกรบอีกครั้ง

3. อะกาเมมนอน( Agamemnon) แม่ทัพใหญ่ฝ่ายกรีก มีนิสัยหุนหันพลันแล่น และถนัดใช้กำลังมากกว่าสติปัญญา ทำให้เขาทะเลาะกับอะคิลลีสแย่งชิงนางเชลยจนบานปลายและเกือบจะเป็นฝ่ายแพ้ไป

4. เนสเตอร์ (Nestor) ที่ปรึกษาใหญ่ของอะกาเมมนอนผู้ไม่เคยออกศึกในสงครามครั้งนี้ ทว่าคำแนะนำของเขาช่วยกองทัพฝ่ายกรีกหลายต่อหลายครั้ง

5. เมนิเลอัส (Menelaus) อดีตสามีของเฮเลนผู้ถูกปารีสช่วงชิงมายังเมืองทรอย กษัตริย์แห่งสปาร์ตาและพี่น้องของอะกาเมมนอน กล่าวกันว่าเขาเป็นผู้เชี่ยวชาญศึกและมีผมสีเพลิงเปล่งประกายในสนามรบ

6.โอดิสซิอุส (Odysseus) วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ในสงครามทรอยช่วงปลาย ว่ากันว่าเขาเป็นผู้คิดค้นอุบายม้าไม้เมืองทรอย บทบาทสำคัญของอุบายนี้จะถูกนำเสนอไว้ในมหากาพย์โอดิสซี (Odyssey) แต่ในอีเลียดเขาเป็นผู้นำการรบที่ห้าวหาญระหว่างที่อะกาเมมนอนและอะคิลลิสแตกคอกันเอง

7. ไดโอเมดัส (Diomedes) วีรบุรุษและผู้นำการศึกที่อายุน้อยที่สุด เลื่องลือในความสามารถการรบ วีรกรรมที่ลือลั่นที่สุดของเขาคือการผู้ทำเทพเจ้าบาดเจ็บได้

 

Hector Admonishes Paris for His Softness and Exhorts Him to Go to War by J.H.W. Tischbein (Wikipedia)

 

ตัวละครหลักฝ่ายโทรจันหรือชาวอิเลียม 

1.เฮคเตอร์ (Hector) แม่ทัพใหญ่ฝ่ายโทรจัน เป็นเจ้าชายแห่งทรอยทายาทผู้ครองนครคนต่อไป เป็นนักรบและวีรบุรุษที่คงความเป็นสุภาพบุรุษในสงคราม เป็นยาขมสำหรับชาวกรีก และว่ากันว่าเขาคือปราการที่คอยรักษาทรอยให้คงอยู่

2.ปารีส (Paris) เจ้าชายแห่งทรอย ผู้มอบคำตัดสินได้ถูกใจเทพีอะโฟรไดทีที่สุด และเป็นผู้ก่อสงครามโดยการลักพาตัวเฮเลนมายังเมืองทรอย เลื่องลือในรูปโฉมมากกว่าฝีมือในการสู้รบ นิยมใช้ธนูเป็นอาวุธซึ่งเชื่อกันว่าเป็นอาวุธของคนขี้ขลาด

3.เพรียม (Priam) กษัติรย์แห่งทรอย ผู้เป็นพ่อของเฮคเตอร์และปารีส

4.โพลีดามัส (Polydamas) ที่ปรึกษาของเฮคเตอร์ที่มักจะวางกลยุทธ์อย่างรอบคอบ ทว่ามักถูกปฏิเสธ เพราะเฮคเตอร์ต้องการสู้อย่างตรงไปตรงมา

5.เอเนียส (Aeneas) นักรบผู้เป็นลูกของเทพีอะโฟรไดที และเป็นที่ชื่นชอบของเทพอะพอลโลจนได้รับความช่วยเหลืออยู่บ่อยครั้ง แม้จะไม่ได้มีบทบาทสำคัญในศึกเมืองทรอย ทว่าเขากลับมามีบทบาทสำคัญในมหากาพย์เอเนียด (Aeneid) ที่เล่าเรื่องการเดินทางไปสร้างเมืองใหม่บนแหลมอิตาลี และว่ากันว่าเป็นต้นตระกูลผู้สร้างกรุงโรม

 

Raphael Sanzio. The Council of the Gods. 1517. Villa, Farnesino, Rome. (Pinterest)

 

เหล่าทวยเทพผู้เลือกข้างฝั่งกรีกหรือชาวอาเคียนส์ 

1. เฮร่า (Hera) เทพีแห่งการสมรส สตรีและการเกิด เธอเป็นเทพีคู่กายของเทพซุส

2. อธีน่า (Athena) เทพีแห่งปัญญา การสงคราม สถาปัตยกรรมและงานฝีมือ ผู้อุปถัมภ์กรุงเอเธนส์

3.โพไซดอน (Poseidon) เทพแห่งท้องทะเลผู้ปกครองมหาสมุทร แผ่นดินไหว พายุและม้า

4.เฮฟเฟตัส (Hephaestus) เทพเจ้าแห่งไฟ งานโลหะ สิ่งก่อสร้างหิน โรงตีโลหะและประติมากรรมศิลป์

5.เฮอร์มิส (Hermes) เทพเจ้าผู้แจ้งข่าว การค้า และการข้ามแดน มัคคุเทศก์สู่โลกบาดาล เดิมวางตัวเป็นกลางต่อมาได้เข้าร่วมกับฝั่งกรีก

 

เหล่าทวยเทพผู้เลือกข้างฝั่งโทรจันหรือชาวอิเลียม

1. อาร์เทมิส (Artemis) เทพีแห่งการล่า ป่าและเนินเขา ดวงจันทร์และการยิงธนู

2.อะพอลโล (Apollo) เทพเจ้าแห่งดนตรี กวี ศิลปะ และความรู้

3. อะโฟรไดที (Aphrodite) เทพีแห่งความรักและความงาม

4. อารีส (Ares) เทพเจ้าแห่งสงคราม เดิมอยู่ฝ่ายกรีกตามที่ตกลงกับเทพีเฮร่าและเทพีอธีน่า แต่โดนเทพีอะโฟรไดทีโน้มน้าวให้เข้าฝั่งโทรจัน

 

และสุดท้ายคือ เทพเจ้าที่วางตัวเป็นกลางในสงคราม

1. ซุส (Zeus) เทพเจ้าแห่งสายฟ้าและความยุติธรรม

2. เฮดีส (Hades) เทพแห่งผู้ตายและความร่ำรวย ผู้ปกครองโลกบาดาล

 

อิเลียด (Iliad) ฉบับภาษาไทย โดยสำนักพิมพ์ทับหนังสือในครั้งนี้ถือเป็นการเดินทางอันยาวนานนับพันปี กว่าการถ่ายทอดจากภาษากรีกโดยตรงมายังภาษาไทยจะเสร็จสมบูรณ์ แน่นอนว่าก่อนหน้านั้นมีอิเลียดและโอดิสซีฉบับภาษาไทยที่แปลจากภาษาอังกฤษให้ผู้อ่านชาวไทยได้ลิ้มลองกันแล้ว แต่ไม่มีการแปลครั้งใดเทียบเคียงกับการแปลจากภาษากรีกโดยตรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นการแปลแบบกวีนิพนธ์เล่าเรื่อง พร้อมทั้งเชิงอรรถที่ช่วยให้เราเข้าใจวรรณกรรมชิ้นนี้ยิ่งขึ้น

“มหากาพย์อิเลียด”  แปลจากภาษากรีกโบราณเป็นภาษาไทยครั้งแรก โดย เวธัส โพธารามิก สนพ. ทับหนังสือ