‘ลีโอ ตอสตอย’ นักเขียนผู้นิยมความสมบูรณ์แบบไร้ที่ติ

9 กันยายน ครบรอบวันเกิดของลีโอ ตอสตอย นักเขียน “ผู้นิยมความสมบูรณ์แบบไร้ที่ติ”

อยากชวนอ่านผลงานที่ถูกจัดว่าเป็นมาสเตอร์พีซของเขา คือ “สงครามและสันติภาพ” และ “อันนา คาเรนินา” เฉพาะฉากเปิดเรื่องของนวนิยาย สงครามและสันติภาพ ตอสตอยใช้เวลาเขียน 1 ปี แก้แล้วแก้อีกถึง 15 ครั้งกว่าจะพอใจกับการแนะนำให้ผู้อ่านรู้จักกับตัวละครหลักๆ ในเรื่องอย่างเนิบช้าและลงรายละเอียดยิบ ก่อนจะปล่อยให้เรื่องดำเนินต่อไปด้วยความโล่งใจของผู้อ่าน

ในปี 1901 เมื่อมีการประกาศมอบรางวัลโนเบลสาขาวรรณคดี โดยราชบัณฑิตยสภาแห่งสวีเดนเป็นครั้งแรกของโลก สายตาทุกคู่จึงจับจ้องและเตรียมพร้อมปรบมือก้องให้ลีโอ ตอลสตอย ด้วยทุกคนเชื่อว่าเขาคือคนที่ควรค่าอย่างยิ่ง ผลกลับออกมาว่า ผู้ที่ได้รางวัล คือ ซัลลี่ พรูโดม กวีชาวฝรั่งเศส ซึ่งคนในแวดวงวรรณกรรมรู้จักเขาน้อยมาก (และอาจไม่มีใครขวนขวายจะหางานเขามาอ่าน)

มีผู้เขียนจดหมายไปหาเหล่าราชบัณฑิตให้อธิบายเหตุผลว่าทำไม ลีโอ ตอลสตอยจึงไม่สมควรได้รางวัลนี้ คณะกรรมการให้คำอธิบายในแบบถ้าเป็นภาษาคนสมัยนี้ก็ประมาณว่า งานของตอลสตอยก็มีดีอยู่แต่แค่ไม่กี่เล่ม ที่เหลือก็เหยียดหยันความเป็นมนุษย์เสียมากกว่า ไม่ได้ช่วยยกระดับจิตใจให้สูงขึ้น คนที่รักในงานของตอลสตอยก็ยังหวังทุกครั้งเมื่อเห็นชื่อของเขาติดโผรอบสุดท้ายหลายปี และพลาดทุกปี

ในปี 1906 เมื่อได้ข่าวว่าเหล่าผู้ทรงคุณวุฒิเตรียมจะให้เขาเป็นผู้ชนะแน่ๆ แต่ลีโอ ตอลสตอย ตัดสินใจเขียนจดหมายถึงนักแปลที่เขาคุ้นเคยเพื่อให้ส่งต่อไปยัง “คนวงใน” ขอให้ถอดชื่อเขาออกจากโผรอบสุดท้าย เพราะเขาจะไม่รับรางวัลนี้ซึ่งมีมูลค่าแสนเหรียญดอลลาร์เด็ดขาดหากชนะ เนื่องจาก

“อย่างแรก ข้าพเจ้าอยากจะประหยัดเวลาในการผลาญเงินเพราะเงินพวกนี้จะนำพาแต่ปิศาจมาหา และอย่างที่สอง ข้าพเจ้ารู้สึกเป็นเกียรติอย่างสูงพอแล้วที่ได้รับน้ำใจจากคนจำนวนมากซึ่งไม่เคยพบหน้ากัน”